تبلیغات
مجله سوگواران ژولیده - چرا مشکل ما نئولیبرالیسم نیست؟
 
درباره وبلاگ




مدیر وبلاگ :
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
مجله سوگواران ژولیده
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM
یکشنبه 12 اردیبهشت 1395 :: نویسنده :
چرا مشکل ما نئولیبرالیسم نیست؟
(بابک مینا)
-
تقلیل کل مشکلات موجود به سیطره «اقتصاد نئولیبرال» خطایی بزرگ است. به لحاظ روش‌شناختی این نگاه ریشه در اقتصادگرایی دارد. اقتصادگرایی چه در گونه راست‌گرا و چه در گونه‌ چپ‌گرایش اقتصاد را در مرکز جامعه می‌نهد. تفاوت این است که یکی اقتصاد را سرچشمه همه خیرها می‌داند دیگری آن را ریشه تمام شرور عالم.اما هر دو در نهایت به نگاهی سیاست‌زدوه می‌رسند، برای هر دو لیبرالیسم سیاسی ادامه منطقی لیبرالیسم اقتصادی است. اقتصادگرایی خودمختاری نسبی سیاست را ندیده می‌گیرد ومدام می‌خواهد سیاست دموکراتیک و غیردموکراتیک را با اقتصاد توضیح دهد. درست از این روست که برای مارکسیست‌ها فاشیسم ادامه سرمایه‌داری است و برای هایک فاشیسم ضدیت تام با خودانگیختگی بازار آزاد. برای هر دو فاشیسم در تحلیل نهایی نوعی حقیقت پنهان اقتصادی است: یکی این حقیقت را ضد سرمایه‌داری می‌داند و یکی دیگر شکل نهایی آن. اما برای آنها ماهیت سیاسی فاشیسم، نوع قدرتی که بر جامعه اعمال می‌کند مهم نیست. بی‌جهت نیست که هایک ، دولت رفاه و فاشیسم را در یک سبد جای می‌دهد: برای او تفاوت سیاسی دولت رفاه دموکراتیک با «دولت رفاه» هیتلر اهمیتی ندارد. آنچه مهم است ساختار اقتصادی است و ساختار اقتصادی این دو مشابه است. ایضا اقتصادگرایی مارکسیستی نیز تفاوت دموکراسی لیبرال انگلستان را با فلان کشور استبدادی که با نوعی اقتصاد سرمایه‌داری اداره می‌شود، کمرنگ می‌کند: هر دو جامعه‌ای سرمایه‌دار هستند، امر سیاسی ـ یعنی شکل تقسیم قدرت در جامعه ـ مسئله‌ای فرعی است. تحلیل‌های اقتصادگرا چه از نوع چپ و چه از نوع راست به سیاست‌کوری مبتلا هستند. امر سیاسی برای آنها یا دنباله اقتصاد است یا اهمیتی ندارد. چه کسی حکومت می‌کند؟ چگونه حکومت می‌کند؟ نظام حقوقی چگونه ساخته شده است و چه ویژگی‌هایی دارد؟ نهادهایی مانند ارتش، پلیس و غیره چگونه عمل می‌کنند؟ جامعه مدنی در کجای مناسبات سیاسی جای دارد؟ و ... اینها عمده ترین پرسش‌ها و مسائل سیاسی هستند که به طور نسبی دینامیسم مستقلی دارند و لزوما نتیجه علی ساختار اقتصادی نیستند. 
این درست است که در ایران در دو دهه اخیر اجرای بعضی سیاست‌های اقتصادی سرمایه‌سالار (من در به کار بردن لفظ نولیبرال تردیدهای جدی دارم.) ساختار اقتصادی کشور را دستخوش تحولی عمیق کرده است به طوری که آرایش طبقاتی جامعه ایران در آستانه تغییری نسبتا اساسی است. اما نکته‌ای که کم و بیش روشن است این است که این تغییر ساختاری نتیجه رشد طبیعی طبقه‌ای سرمایه‌دار از پایین نبوده است. درست برعکس طبقه‌ای نوکیسه و تازه‌وارد از بالا و اتفاقا با هدایتی سیاسی تشکیل شده است. ما در ایران با یک سرمایه‌داری لیبرال متعارف سروکار نداریم، با یک سرمایه‌داری انحصاری شبه‌دولتی سرو کار داریم که در نتیجه خصوصی‌سازی‌های ظاهری و مناقصه‌های تشریفاتی روز به روز قوی‌تر و زورمندتر شده است. این بخش شبه‌دولتی یا به قول تکنوکرات‌های جمهوری اسلامی «خصولتی» امروز بازارهای کلیدی اقتصاد ایران را در اختیار دارد. این نوع انحصار سیاسی/نظامی/اقتصادی نتیجه لیبرالیسم اقتصادی نیست. اتفاقا نتیجه خصوصی‌سازی‌ در فضایی کاملا انحصاری است. بخش خصوصی واقعی سهم اندکی از این واگذاری‌ها را برده است. بنابراین اتفاقا این سیاست استبدادی و ضددموکراتیک است که در ایران این ساختار اقتصادی شبه دولتی و رازآمیز را آفریده است و نه بالعکس. انحصار سیاسی به انحصار اقتصادی نیز بدل شده است. نام این وضعیت هرچه هست، قطعا «نئولیبرالیسم» نیست. 
مسئله اصلی ما همچنان سیاسی است. حتی برای حرکت به سوی دولت رفاه ملی نیز نیاز به دموکراسی داریم. ضمن اینکه دولت رفاه به خودی خود خوب یا بد نیست، وگرنه آلمان نازی دهه سی یک دولت رفاه بود. مسائل سیاسی بر مسائل اقتصادی به طور نسبی اولویت دارند و پرداختن به اقتصاد و نقد سیاست‌های اقصادی سرمایه‌سالار تنها زمانی می‌تواند مفید باشد که به عنوان مکمل سیاستی دموکراتیک و ضداستبدادی عمل کند. اقتصادگرایی یا فرهنگ‌گرایی هر دو به یک اندازه سیاست‌زدوده‌ هستند. اما نقد اقتصادی و نقد فرهنگی اگر به عنوان بازوهای نقدی سیاسی عمل کنند می‌توانند بسیار موثر و راهگشا باشند. 
مشکل اصلی ما سیطره لیبرالیسم اقتصادی نیست. دشمن اصلی ما «لیبرال‌ها» نیستند. تحلیل‌های اقتصادگرا ما را می‌توانند به جهت‌گیری سیاسی یکسره اشتباهی بیندارد.




نوع مطلب :
برچسب ها : چرا مشکل ما نئولیبرالیسم نیست؟ (بابک مینا)، بابک مینا، نئولیبرالیسم، نئو لیبرالیسم،
لینک های مرتبط :


یکشنبه 19 خرداد 1398 09:13 ق.ظ

First of all I want to say fantastic blog! I had a quick question in which I'd like to ask if you do not mind. I was interested to find out how you center yourself and clear your head prior to writing. I have had difficulty clearing my thoughts in getting my ideas out. I truly do take pleasure in writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes are usually lost simply just trying to figure out how to begin. Any suggestions or hints? Thank you!
شنبه 18 خرداد 1398 03:00 ب.ظ

You're so interesting! I don't think I have read something like that before. So great to discover another person with a few unique thoughts on this subject matter. Seriously.. thanks for starting this up. This website is one thing that's needed on the internet, someone with a little originality!
جمعه 4 اسفند 1396 02:23 ق.ظ
بخش زیبا از محتوا. من فقط بر وبلاگ شما تردید کردم
و در پایتخت یونایتد ادعا می کند که من واقعا از پست های وبلاگ شما استفاده می کنم.

به هر حال من به تقویت شما مشترک خواهم شد و حتی دستاورد من هم به سرعت به شما دسترسی خواهد داشت.
دوشنبه 8 آبان 1396 03:47 ق.ظ
حالا مطمئن نیستم که شما اطلاعات خود را دریافت می کنید، اما موضوع خوب است.
من باید کمی بیشتر مطالعه کنم یا بیشتر بدانم.
با تشکر از شما برای اطلاعات بزرگ من در مورد مراقبت بود
برای این اطلاعات برای ماموریت من
دوشنبه 8 آبان 1396 03:06 ق.ظ
HEYA من برای اولین بار اینجا هستم. من این تخته و من را پیدا کردم
پیدا کردن آن واقعا مفید است و به من کمک زیادی کرد.

امیدوارم چیزی به شما بدهم و دیگران را به شما کمک کنم.
شنبه 29 مهر 1396 07:18 ب.ظ
مسائل شگفت انگیز در اینجا من بسیار خوشحالم که پست شما را مشاهده می کنم.

از شما بسیار سپاسگزارم و من به دنبال آینده برای تماس با شما هستم.
لطفا ایمیل من را رها کن
شنبه 15 مهر 1396 03:11 ب.ظ
من این صفحه وب را از دوستم گرفتم که در مورد این به من گفت
سایت و در حال حاضر این بار از این وب سایت و خواندن بازدید می کنم
مقالات بسیار آموزنده اینجا.
پنجشنبه 28 اردیبهشت 1396 07:15 ب.ظ
Somebody essentially assist to make severely articles I might state.
This is the very first time I frequented your website page and up to now?
I amazed with the research you made to make this actual submit extraordinary.
Fantastic activity!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر